Ólafur M. Kjartansson rafmagnsverkfræðingur

 Rafmagnsverkfræðifyrirtæki í fremstu röð

Inngangur

Siemens er eitt stærsta fyrirtæki heims á sviði rafmagnsverkfræði með rúmlega 500 framleiðslustaði um víða veröld. Heildarvelta á árinu 1998 nam tæplega 120 milljörðum þýskra marka. Höfuðstöðvarnar eru í Þýskalandi en fyrirtækið er með starfsemi í rúmlega 190 löndum og eru starfsmenn nú um 444.000 talsins, þar af um 193.000 í Þýskalandi. En Siemens er ekki eingöngu framleiðslufyrirtæki heldur einnig rafmagnsverkfræðifyrirtæki í víðasta skilningi þess orðs. Fyrirtækið leitast við að byggja upp traust samband við viðskiptavini sína með það í huga að greina kröfur þeirra og þarfir. Markmiðið er ekki aðeins að selja framleiðsluvörur fyrirtækisins heldur líka að þær megi nýtast þeim er kaupir sem best á meðan þær endast. Þessu markmiði er náð með faglegri ráðgjöf og samvinnu við viðskiptavini á öllum níu fagsviðum fyrirtækisins.

Saga

Saga fyrirtækisins nær allt aftur til ársins 1847 með stofnun Siemens & Halske. Á þeim tíma var ritsíminn nýjasta tækniundrið og starfsemi fyrirtækisins í fyrstu einkum tengd þróun og uppbyggingu þessarar uppfinningar sem olli byltingu í samskiptum manna á milli. Alla tíð síðan hefur fyrirtækið verið í fararbroddi á sviði rafrænna fjarskipta. Fljótlega haslaði fyrirtækið sér völl á fleiri sviðum rafmagnsverkfræðinnar. Rafknúin samgöngutæki, búnaður til raforkuvinnslu og ýmis önnur raftæki urðu hluti af framleiðsluvörum fyrirtækisins. Siemens varð ennfremur brautryðjandi í sjálfvirknivæðingu þýsks iðnaðar og á heilbrigðissviðinu lét fyrirtækið til sín taka með þróun og framleiðslu margs konar búnaðar til lækninga. Siemens hefur einnig tekið virkan þátt í þróun rafeinda- og tölvutækninnar frá upphafi og er skemmst að minnast íhlutaframleiðslu fyrirtækisins en þar hefur Siemens verið í fremstu röð um áratuga skeið. Nú um stundir, þegar 152 ár eru liðin frá stofnun fyrirtækisins, nær starfsemi Siemens, með einum eða öðrum hætti, yfir öll svið rafmagnsverkfræðinnar.

Starfsemi

Hér á eftir fer stutt kynning á starfsemi fyrirtækisins eins og uppbyggingu þess er nú háttað. Þeir sem áhuga hafa á ítarlegri upplýsingum er bent á heimasíðu Siemens á Veraldarvefnum, veffang: http://www.siemens.de, en þar er að finna miklar upplýsingar um stefnumál, starfsemi og framleiðsluvörur fyrirtækisins.

Orkusvið

Siemens rekur tvær sjálfstæðar deildir undir þessu fagsviði, aflstöðvadeild og orkuflutningsdeild. Eins og nöfnin gefa til kynna er hlutverk þessara deilda að þróa og framleiða búnað til raforkuvinnslu og flutnings og dreifingar raforku. Allt frá þeim tíma er Siemens byggði Shannon-vatnsorkuverið á Írlandi árið 1925 hefur fyrirtækinu orðið vel ágengt á þessu sviði. Nú hefur Siemens t.d. yfirburðastöðu þegar kemur að framleiðslu SF6- gaseinangraðs rofabúnaðar. Starfsemin spannar fjármögnun, hönnun og byggingu orkuvera og orkuflutningsmannvirkja af öllum gerðum.

Iðnaðarsvið

Þetta er eitt víðfeðmasta fagsvið fyrirtækisins. Erfitt er að lýsa fjölbreyttri starfsemi þess í fáum orðum enda tekur það nánast yfir allan rafbúnað, smáan og stóran, í verksmiðjum, á skrifstofum og heimilum. Siemens hefur lengi þróað og framleitt almennt raflagnaefni fyrir byggingar. Hver þekkir t.d. ekki rofa- og tenglaefnið (DELTA-efnið) sem og lekastraumsrofana og sjálfvörin frá Siemens? Umferðarstjórnbúnaður frá Siemens er líka víðkunnur fyrir áreiðanleika og öryggi. Á sjálfvirknisviðinu er Siemens forystufyrirtæki, sérstaklega í framleiðsluiðnaði af öllum gerðum og stærðum, og hefur svo verið um langan aldur. Fyrsta SIMATIC-iðntölvan leit dagsins ljós árið 1959. Síðan þá hefur Siemens þróað margar gerðir iðntölva en alltaf hefur þetta vörumerki haldið stöðu sinni sem vinsælasta og mest selda iðntölvan á markaðnum. En sjálfvirknideild Siemens er ekki aðeins iðntölvur. Sama deild hefur á boðstólum heildarlausnir fyrir verksmiðjuna. Margs konar sjálfstæðir stillar, mælar, skynjarar, merkjaumbreytar, tíðnibreytar, rafliðar, rofar o.þ.h. eru hluti af heildstæðu vöruframboði þessarar deildar. Siemens hefur ekki aðeins þróað sjálfvirknilausnir sínar fyrir iðnaðinn. Önnur deild þessa fagsviðs sérhæfir sig í sjálfvirkni í byggingum, þ.m.t. stýringum á loftræsingu, hita og lýsingu. „Instabus" og önnur hússtjórnkerfi frá Siemens hafa hlotið lof og viðurkenningu um víða veröld. Enn önnur deild innan þessa fagsviðs sérhæfir sig í vöru- og birgðastýringu og býður upp á margs konar lausnir innan þessarar mikilvægu hliðargreinar framleiðsluiðnaðar.

Upplýsinga- og fjarskiptasvið

Þetta fagsvið einbeitir sér að heildarlausnum á tölvu- og fjarskiptasviði sem nú er að renna saman í eitt eins og alkunna er. Siemens býður upp á stór og smá símkerfi hvort heldur er fyrir heimili, skrifstofur, stofnanir eða símafélög. Fyrirtækið hefur einnig á boðstólum stórar og smáar tölvulausnir fyrir banka, tryggingafélög og stofnanir svo að eitthvað sé nefnt. Siemens hefur og sterka stöðu á einmenningstölvumarkaðnum í Evrópu og hyggur á enn frekari sókn á því sviði í náinni framtíð. Hefðbundin símtæki, og nú hin síðari ár þráðlaus símtæki og GSM-farsímar, eru hluti af framleiðsluvörum fyrirtækisins. Þessi búnaður er annálaður fyrir gæði, fallegt útlit og hagstætt verð. Þetta er það svið Siemens, ásamt iðnaðarsviðinu, sem nú um stundir er í hvað örustum vexti og endurspeglar sú staðreynd kannski best stöðu Siemens sem forystufyrirtækis á sviði tækni og vísinda.

Samgöngusvið

Enn sem komið er hefur þetta fagsvið Siemens snert okkur Íslendinga hvað minnst en hver veit nema að það eigi eftir að breytast á nýrri öld? Innan þessa sviðs á sér nefnilega stað þróun og framleiðsla rafmagns- og dísilknúinna lesta af margvíslegum toga, allt frá háhraða farartækjum, sem bera fólk milli staða á örskotsstundu, til smálesta sem auðvelda mönnum lífið í miðborgum stórborga. Hluti af starfsemi þessa sviðs er helgaður nýjungum sem auka öryggi og orkusparnað farartækja. Það er sennilega ekki öllum kunnugt að Siemens hleypti af stokkunum framleiðslu á rafmagnsbílum svo snemma sem árið 1898!

Lækningatækjasvið

Allt frá árinu 1877 hefur Siemens þróað og framleitt tæki og búnað til greiningar og meðhöndlunar hinna margvíslega sjúkdóma er hrjá okkur mennina. Um langan aldur hafa heilbrigðisstéttir rómað röntgentækin frá Siemens og nú njóta ýmis önnur lækningatæki frá Siemens sömu hylli, s.s. eins og sneiðmyndatæki, ómskoðunartæki, segulómunartæki, hljóðbylgjutæki, hjartarafritar, öndunarvélar og margt fleira. Á þennan hátt hefur Siemens lagt af mörkum mikilvægan skerf til læknavísindanna, auðveldað greiningu sjúkdóma, stytt meðferðartíma og sparað útgjöld á þessu kostnaðarsama en jafnframt mikilvæga sviði.

Íhlutasvið

Þetta fagsvið er að mörgu leyti undirstöðusvið annarra framleiðslusviða Siemens. Auðvelt er að gera sér í hugarlund hvílíks gríðarmagns íhluta fyrirtækið þarfnast til framleiðslu sinnar á öðrum sviðum. Hin síðari ár hefur megináhersla verið lögð á að fullnægja þörfum tölvu-, síma- og símkerfaframleiðslunnar með framleiðslu samrása af ýmsum gerðum en einnig verið lögð rík áhersla á margs konar rafvélræna íhluti sem víða er not fyrir, t.d. í iðnaði.

Lýsingarsvið

Eitt dótturfyrirtækja Siemens er Osram GmbH. Osram þarf vart að kynna því að fyrirtækið hefur um langan aldur verið í fremstu röð fyrirtækja sem þróað hafa ljósgjafa og búnað til raflýsingar. Dótturfyrirtæki Osram er síðan Radium Lampenwerk GmbH sem starfað hefur á sama sviði í um eina öld og haslað sér völl á íslenskum markaði nú hin síðari ár sem vandað og traust vörumerki.

Fjármögnunarsvið

Siemens rekur eigið fjármögnunarfyrirtæki í náinni samvinnu við önnur fagsvið fyrirtækisins. Auk hágæðabúnaðar getur Siemens því einnig á hverjum tíma boðið viðskiptavinum sínum hagstæðustu fjármögnun sem völ er á við véla- og tækjakaup. Þessi þáttur er viðskiptavinum ekki hvað síst mikilvægur þegar um stór innkaup er að ræða.

Heimilistækjasvið

Heimilistækin frá Siemens eru heimsþekkt gæðavara, kunn fyrir lága bilanatíðni, öryggi, orkusparnað, fallegt útlit og hagstætt verð. Hér sem annars staðar hefur Siemens verið í fararbroddi og þróað sífellt vandaðri og fullkomnari eldunartæki, kæliskápa, uppþvottavélar, þvottavélar og annan slíkan búnað sem létt hefur heimilisstörfin til muna.

Rannsóknir og menntun

Á ári hverju er verulegum upphæðum varið til rannsókna sem skapa nýja þekkingu og framleiðsluvörur. Á árinu 1998 var t.d. um 10 milljörðum þýskra marka varið til rannsókna og nýsköpunar. Siemens er einnig virkur þátttakandi í grunnmenntun og símenntun á tæknisviði. Nú eru um 5000 námsmenn í tímabundnum stöðum hjá fyrirtækinu og meira en helmingi fleiri njóta ýmiss konar starfsþjálfunar og símenntunar á vegum fyrirtækisins á ári hverju. Samkvæmt hinu virta þýska vikublaði Die Zeit er Siemens nú efst á óskalista þýskra verkfræðistúdenta sem starfsvettvangur að námi loknu.

Umhverfismál

Siemens hefur lengi haft það sem eitt af mikilvægustu markmiðum sínum að nýta sem best takmarkaðar auðlindir heimsins og síðustu þrjá áratugi hefur fyrirtækið unnið markvisst að því. Frá árinu 1971 hefur Siemens rekið sérstaka skrifstofu umhverfismála og á hverju ári er varið álitlegum upphæðum til þessa málaflokks. Nú er svo komið að stór hluti framleiðsluvara fyrirtækisins er endurvinnanlegur. Þetta er ekki hvað síst mikilvægt sökum þess að meira en 70% af framleiðsluvörum slíkra tæknifyrirtækja úreldast á innan við fimm árum. Þegar kemur að tölvubúnaði er ástandið jafnvel enn erfiðara því að framleiðslutímabil hverrar vörutegundar er oft innan við hálft ár. Siemens hefur einnig náð verulegum árangri í að minnka orkunotkun þess búnaðar sem fyrirtækið framleiðir og að fyrirbyggja mengandi áhrif þessa sama búnaðar á umhverfi og lífríki.

Smith og Norland hf.

Fyrirtækið Smith og Norland hf. er einkaumboð Siemens á Íslandi. Farsæl saga þessara tveggja fyrirtækja hefur verið samtvinnuð í hartnær 80 ár. Upphafið að stofnun Smith & Norland hf. má rekja allt aftur til ársins 1920 er norskur símaverkfræðingur, Paul Smith að nafni, myndaði sambönd við ýmis erlend stórfyrirtæki á rafmagnssviðinu, þar á meðal Siemens, og stofnaði eigið innflutnings- og heildsölufyrirtæki. Það var svo 1954 að Sverrir Norland rafmagnsverkfræðingur gekk til liðs við Paul Smith. Árið 1956 stofnuðu þeir saman fyrirtækið Smith og Norland hf. og skömmu síðar tók Sverrir einn við rekstrinum. Nú starfa rúmlega 40 manns hjá Smith og Norland hf. Er meirihluti þeirra sérmenntaður á rafmagnssviði sem verkfræðingar, tæknifræðingar, rafeindavirkjar og rafvirkjar. Aðrir starfsmenn hafa flestir staðgóða menntun á öðrum sviðum auk mikillar starfsreynslu. Það hefur enda ávallt verið stefna fyrirtækisins að bjóða hágæðavörur og trausta og faglega ráðgjöf þeim tengdum. Helstu viðskiptavinir Smith & Norland eru rafverktakar, orkuveitur, sjúkrastofnanir, opinber fyrirtæki og stofnanir og önnur fyrirtæki á ýmsum sviðum atvinnulífsins og að sjálfsögðu almenningur. Auk Siemens umbýður fyrirtækið nú fjölda annarra erlendra fyrirtækja, t.d. í Þýskalandi, Noregi, Svíþjóð, Danmörku, Finnlandi, Frakklandi, Englandi, Spáni, Ítalíu og Bandaríkjunum. Öll eru þau kunn af vöruvöndun og áreiðanleika enda hefur Smith og Norland hf. ávallt kappkostað að mynda einungis tengsl við fyrirtæki sem slíkt orð fer af. Hefur sú stefna reynst afar farsæl og er það trú fyrirtækisins að svo muni verða áfram um ókomin ár.

Heimasíða Smith & Norland hf. er: http://www.sminor.is